Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła się do Ministra Rolnictwa z wnioskiem o zmianę zasad dotyczących obowiązku utrzymania powierzchni upraw ogrodniczych w ramach interwencji 1.10.4 „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” w Planie Strategicznym WPR 2023–2027.
W piśmie wskazano na problem nierównego traktowania gospodarstw o różnej skali produkcji. Obecne przepisy przewidują, że punkty przyznawane są według progów powierzchni (np. powyżej 15 ha – 6 punktów), jednak nie różnicują ich dalej. W praktyce oznacza to, że gospodarstwo o powierzchni 15,01 ha oraz 100 ha otrzymują taką samą liczbę punktów.
Jednocześnie obowiązek utrzymania produkcji ogrodniczej wynosi 85% powierzchni wskazanej we wniosku. W efekcie mniejsze gospodarstwo musi utrzymać ok. 12,75 ha, natomiast duże aż 85 ha. Zdaniem samorządu rolniczego prowadzi to do braku proporcjonalności – im większa produkcja w roku bazowym, tym większe zobowiązanie, mimo identycznej punktacji. KRIR zaproponowała zmianę zasad – tak, aby obowiązek utrzymania liczony był od minimalnego progu powierzchni dla danej liczby punktów (np. 85% z 15 ha), a nie od faktycznej powierzchni gospodarstwa. Według izb rolniczych takie rozwiązanie zapewniłoby większą sprawiedliwość, przejrzystość i akceptację systemu wsparcia.
Ministerstwo Rolnictwa nie uwzględniło tej propozycji na obecnym etapie realizacji przepisów, jednak szczegółowo wyjaśniło obowiązujące zasady.
Przede wszystkim podkreślono, że:
- punkty za uprawy ogrodnicze (2, 4 lub 6) przyznawane są tylko wtedy, gdy inwestycja jest bezpośrednio związana z tą produkcją,
- sama powierzchnia nie wystarcza – konieczne jest wykazanie wykorzystania maszyn i urządzeń w produkcji ogrodniczej,
- wielkość upraw ma znaczenie przy ocenie racjonalności inwestycji (większe gospodarstwa mogą uzasadnić bardziej zaawansowane zakupy).
Resort wskazuje, że obowiązek utrzymania co najmniej 85% powierzchni upraw ogrodniczych jest naturalną konsekwencją systemu punktowego.
Co ważne:
- wymóg dotyczy całkowitej powierzchni upraw ogrodniczych, a nie konkretnych gatunków,
- rolnik może zmieniać strukturę upraw (np. inne warzywa czy owoce),
- kluczowe jest zachowanie produkcji ogrodniczej na podobnym poziomie powierzchni.
Według ministerstwa takie podejście daje rolnikom elastyczność, a jednocześnie zapewnia spójność zasad przyznawania wsparcia.
Dlaczego nie zmieniono przepisów? Ministerstwo podkreśla, że:
- powiązanie punktów z faktycznym utrzymaniem produkcji ma zapobiegać sytuacjom, w których rolnik po otrzymaniu dotacji ogranicza działalność,
- wprowadzenie odstępstw mogłoby prowadzić do nierównego traktowania beneficjentów,
- obowiązek 85% dotyczy wszystkich, którzy otrzymali punkty za to kryterium.
Jednocześnie zaznaczono, że propozycje izb rolniczych nie zostały uwzględnione ze względu na pilny tryb zmian. Zapowiedziano ponowną analizę przepisów dotyczących okresu związania celem. Ma ona uwzględnić:
- proporcjonalność zobowiązań,
- dostosowanie wymogów do skali gospodarstw.
Ewentualne zmiany mogą pojawić się przy kolejnej aktualizacji wytycznych.
W podsumowaniu należy wskazać, że obowiązujące na dziś zasady pozostają bez zmian. W praktyce oznacza to, że:
- trzeba utrzymać minimum 85% powierzchni upraw ogrodniczych,
- nie ma obowiązku utrzymywania tych samych gatunków,
- należy wykazać realne prowadzenie produkcji ogrodniczej,
- skala inwestycji powinna odpowiadać skali produkcji gospodarstwa.
Rolnicy powinni także śledzić kolejne zmiany przepisów, ponieważ temat – jak widać – pozostaje otwarty i może zostać skorygowany w przyszłości.
Opracowanie: Paweł Dopierała
Na podstawie materiałów KRIR
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
Artykuł pochodzi z serwisu NowoczesnaFarma.pl
