Krajowa Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych zrzesza wyjątkowe gospodarstwa, które wyróżniają się w swoich regionach wzorowym sposobem zarządzania, dbałością o środowisko i działaniami na rzecz ochrony klimatu. Stawiamy na współpracę, wymianę wiedzy, sięganie po informacje płynące bezpośrednio od rolników. W Sieci nawiązujemy też kontakty z instytutami i instytucjami pracującymi dla rolnictwa, z uczelniami i organizacjami branżowymi. Do najbardziej skutecznych i lubianych form pozyskiwania wiedzy w działaniach innych gospodarstw należą wizyty studyjne, a podczas nich korzystanie z pokazów i demonstracji, które są źródłem inspiracji, pomysłów na rozwijanie nowych biznesów lub wdrażanie wcześniej nieznanej technologii.
W ciągu 5 lat istnienia KSGD odbyło się już kilkadziesiąt takich wyjazdów studyjnych do naszych gospodarstw i setki osób z nich skorzystały. Przyszedł więc czas na szukanie kolejnych inspiracji, tym razem naszym mottem było przede wszystkim szukanie odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób pokazywać gospodarstwa demonstracyjne, by w maksymalnym stopniu wykorzystać ich potencjał, by było to z pożytkiem zarówno dla reprezentujących KSGD posiadaczy gospodarstw, jak i odwiedzających – rolników, a także potencjalnych konsumentów korzystających z oferty gospodarstw demonstracyjnych. Takiej inspiracji poszukaliśmy tym razem za granicą – w Estonii.
W dniach 24-27 lipca grupa osób zaangażowanych w funkcjonowanie KSGD poznawała estońskie gospodarstwa rolne i przedsiębiorstwa funkcjonujące w środowisku wiejskim. Wybór terminu i miejsca nie był przypadkowy. Pojechaliśmy do Estonii, żeby dowiedzieć się, na czym polegają organizowane tam „Dni Otwartych Gospodarstw”. Odwiedzaliśmy miejsca, do których można było dojechać z Tallina w nienadmiernie długim czasie, korzystając z tego, że w tych dniach w całej Estonii gospodarstwa demonstracyjne były przygotowane na przyjmowanie gości – osób z bliższej i dalszej okolicy, zarówno rolników zainteresowanych poznawaniem metod produkcji rolnej, jak i inne osoby, które zwyczajnie chciały poznawać tereny wiejskie, miejscowe tradycje, bądź były zainteresowane ofertą i zakupem produktów bezpośrednio z gospodarstwa. W całej Estonii jest ok. 11 400 gospodarstw rolnych, 300 spośród nich uczestniczy w „Dniach Otwartych Gospodarstw”. W innych terminach gospodarstwa te też przyjmuje gości, po wcześniejszym umówieniu. Ta inicjatywa jest realizowana od 2012 r.
Już na początku pobytu spotkaliśmy się z przykładem współpracy w obrębie rodziny, było to gospodarstwo, w którym głównym kierunkiem produkcyjnym jest hodowla owiec, ale równie ważne jest rękodzieło – wytwarzanie produktów z surowców pozyskiwanych od owiec (wełna, skóry), ale i innego rodzaju wytwory rękodzielnicze – np. z drewna. W pracę zaangażowane jest rodzeństwo - brat z siostrą oraz ich najbliżsi.
Odwiedziliśmy też winiarnię, w której produkuje się wina wg estońskich, miejscowych receptur, z różnych owoców.
Duże wrażenie zrobiła wizyta w Dworze Anija, gdzie celebruje się dokonania lokalnej społeczności, jest to też miejsce prezentowania twórczości artystycznej i miejscowych tradycji. Jest to obiekt, o który okoliczni mieszkańcy dbają, ale też z niego korzystają.
Udało się nam również odwiedzić gospodarstwa unikalne w skali Estonii – kraju o niewielkiej powierzchni i liczbie mieszkańców. Do takich należy niewątpliwie pierwsza i jak dotąd jedyna hodowla ślimaków. Na farmie hodowane są ślimaki Helix Aspersa Maxima i Helix Aspersa Miiler. Ślimaki są tam hodowane, jak też przetwarzane na atrakcyjne dania. Była okazja popróbować.
Wizyty w gospodarstwach zakończył pobyt w Centrum Miodu. Poznaliśmy smaki produktów wytwarzanych w tym regionie z użyciem miodu oraz sposób pozyskiwania miodu. W tym miejscu nasi estońscy partnerzy - przedstawiciele estońskiego LEADER LAG oraz Centrum Badań i Wiedzy o Obszarach Wiejskich Estonii (METK), które jest krajowym ośrodkiem kompetencyjnym podlegającym Ministerstwu Spraw Regionalnych i Rolnictwa, zorganizowali też seminarium, które znakomicie uzupełniło nasze spostrzeżenia wyniesione z odwiedzanych gospodarstw demonstracyjnych. METK koordynuje w Estonii też działania AKIS. Obejmuje to upowszechnianie informacji i organizację wydarzeń poświęconych tematyce wiejskiej, gromadzenie i udostępnianie dobrych przykładów projektów, wymianę informacji oraz współpracę z Siecią WPR UE i innymi krajowymi sieciami WPR w UE. Wybór tej organizacji, jako partnera w przygotowaniu wyjazdu studyjnego do Estonii, okazał się bardzo trafny.
„Dni Otwartych Gospodarstw” to czas, kiedy gospodarstwa rolne i producenci wiejscy otwierają swoje drzwi, oczekują i przyjmują zwiedzających. Jest to wyjątkowa okazja do poznania lokalnej produkcji żywności i nowoczesnych praktyk rolniczych. Rolnicy pokazują gospodarstwa, maszyny i przetwórnie. Opowiadają o swojej pracy, dzielą się wiedzą i sprzedają własne produkty. Dzieci niejednokrotnie po raz pierwszy mają kontakt ze zwierzętami gospodarskimi, a rolnik z anonimowego producenta staje się konkretnym człowiekiem – gospodarzem, przedsiębiorcą i gwarantem jakości.
„Dni Otwartych Gospodarstw” w Estonii mają na celu przyciągnięcie ludzi na obszary wiejskie poprzez zaprezentowanie ich, a także możliwości, jakie tam istnieją. Zwiedzający mogą również nawiązać kontakt z lokalnymi liderami i rozważyć wieś jako swój potencjalny przyszły dom.
„Dni Otwartych Gospodarstw” w Estonii wzięły początek z inicjatywy powstałej w ramach interwencji LEADER, a główne działania obejmują organizowanie dni informacyjnych i szkoleniowych oraz wspieranie międzynarodowej współpracy i networkingu LEADER. Wcześniej takie inicjatywy realizowane były na niektórych wyspach należących do Finlandii.
Doskonałym uzupełnieniem tych wydarzeń w Estonii jest publikowanie serii podcastów Rural Talks (Rozmowy o wsi), w których przedstawiani są mieszkańcy obszarów wiejskich i osoby aktywnie zaangażowane w życie wiejskie.
Celem naszego wyjazdu studyjnego było poznanie estońskich gospodarstw rolnych i inicjatyw powstających na wsi, ale jeszcze bardziej zaobserwowanie genezy i aktualnie organizowanych „Dni Otwartych Gospodarstw”. Uczestnikom z Polski bardzo spodobała się ta idea i niewątpliwie podejmiemy się organizowana takich „Dni” w wybranych regionach funkcjonowania Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Przygotowujemy się do związanego z tym dużego nakładu pracy i zaangażowania zarówno rolników należących do Sieci, koordynatorów, jak też kadry kierowniczej ODR. Dla powodzenia takiego przedsięwzięcia niezbędne będzie wsparcie MRiRW oraz wykorzystanie funduszy z KSOW+. Przy połączeniu tych sił musi się udać rozpoczęcie takiej inicjatywy i kontynuowanie w kolejnych latach. Mamy w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych duży potencjał i postarajmy się go wykorzystać. Spotkanie z inicjatorami i twórcami „Dni Otwartych Gospodarstw” w Estonii utwierdziło nas w przekonaniu, że w Polsce jest możliwość, jak też potrzeba podjęcia podobnej inicjatywy.
Bardziej szczegółowo będę opisywać wybrane spośród odwiedzanych – gospodarstwa estońskie – na stronie www.gospodarstwademonstracyjne.gov.pl, opublikujemy też kolejne fotografie. Zapraszam do lektury w kolejnych tygodniach.
Źródło
Centrum Doradztwa Rolniczego
http://cdr.gov.pl/
Artykuł pochodzi z serwisu NowoczesnaFarma.pl
