KRIR po zapoznaniu się z stanowiskiem Zarządu Lubelskiej Izby Rolniczej w sprawie rozbieżności raportu IUNG PIB z rzeczywistym obrazem suszy w uprawach rolnych oraz wielokrotnych postulatów Wielkopolskiej Izby Rolniczej w tej sprawie, zwróciła się do Ministra o aktualizację systemu monitoringu suszy rolniczej.
Z informacji wpływających do Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych wynika, że opublikowany raport IUNG nie odzwierciedla sytuacji na polach. Wiele gmin, na obszarze których widać suszę nie jest ujętych w raporcie. Sytuacja dotyczy nie tylko zboża i truskawki. Susza dotyka wiele rodzajów upraw, jednak w każdym przypadku przekłada się na wysokość i jakość plonowania. Z raportu Instytutu wynika, że tylko w 13% gmin w uprawach zbóż jarych, 7% gmin w uprawach zbóż ozimych i 2% gmin w uprawach truskawek w skali kraju jest objęta suszą, co nie pokrywa się ze stanem faktycznym.
Rozbieżność między rzeczywistym stanem upraw na polach a oficjalnym raportem IUNG na przykładzie rzepaku wynika przede wszystkim z jego budowy morfologicznej, który wytwarza silny korzeń palowy (sięgający na głębokość od 1,5-3 metrów). Zboża posiadają znacznie płytszy, wiązkowy system korzeniowy (do 30 cm). Z tego powodu modele matematyczne IUNG zakładają, że rzepak potrafi czerpać wodę z głębszych warstw gleby, w których zasoby po zimie wyczerpują się wolniej niż w warstwie powierzchniowej. Niestety sztywne kryteria i kategorie glebowe na których opiera się System Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) poparty wyliczeniami Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) w odniesieniu do konkretnych kategorii agronomicznych gleby sprawia, że system nie odzwierciedla realnej sytuacji na polach.
Zgodnie z informacją otrzymaną z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, w Systemie Monitoringu Suszy analizy wykonywane są w trybie kroczącym i dopiero wszystkie
przewidziane dla danej uprawy raporty informują o całkowitym zagrożeniu, a nie poszczególne raporty cząstkowe.
Stwierdzenie wystąpienia suszy dla danej uprawy oznacza spowodowanie strat w plonie tylko i wyłącznie z powodu warunków suszy powyżej 20%. Obecnie System Monitoringu Suszy nie uwzględnia strat powstałych w wyniku innych niekorzystnych zjawisk pogodowych.
Ponadto ministerstwo poinformowało, że rozwój sieci stacji meteorologicznych wykorzystywanych w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR), realizowany jest systematycznie od 2007 roku i jest prowadzony we współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego, izbami rolniczymi oraz ośrodkami doradztwa rolniczego, na podstawie zawieranych porozumień dotyczących lokalizacji, utrzymania i obsługi stacji pomiarowych. Obecnie w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) wykorzystywane są dane pochodzące łącznie z 612 naziemnych punktów pomiarowych. Obejmują one m.in. dane ze stacji meteorologicznych IMGW-PIB (392 stacje), IUNG-PIB (184 stacje).
W roku bieżącym sieć pomiarowa SMSR została rozszerzona o telemetryczne pomiary wilgotności gleby i warunków meteorologicznych prowadzone na 9 polach referencyjnych (po 3 punkty pomiarowe na polu) zlokalizowanych w trzech, województwach: lubuskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. W 2026 roku realizowany jest również zakup aparatury przeznaczonej do objęcia monitoringiem kolejnych 9 pól referencyjnych (3 województwa), a docelowo będzie rozszerzona na cały kraj.
Obecnie Instytut prowadzi badania upraw i gleb w działaniu obejmującym 116 pól referencyjnych w całej Polsce, również na terenie województwa lubelskiego, gdzie pracownicy IUNG dwa razy do roku dokonują oceny po zimie i początku wegetacji oraz oceny plonowania. W przyszłym roku planowane jest opracowanie metodyki włączania lokalnych stacji meteorologicznych do Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR).
Z autorem tekstu można się skontaktować poprzez e-mail: pir@wir.org.pl
Opracowanie: M. Ceglarek
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
Artykuł pochodzi z serwisu NowoczesnaFarma.pl
