Wniosek o zwiększenie kontroli żywności z importu

Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wystąpił 13 lipca 2026 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o podjęcie działań zmierzających do zwiększenia kontroli żywności oraz produktów rolnych importowanych do Polski, w szczególności z państw trzecich.

W ocenie samorządu rolniczego obecny system kontroli, pomimo obowiązywania przepisów krajowych i unijnych, nie zapewnia ochrony polskich konsumentów przed napływem produktów niespełniających standardów obowiązujących producentów w Unii Europejskiej.

Obowiązujące przepisy, w tym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, tworzą ramy prawne umożliwiające prowadzenie skutecznych kontroli żywności. Niezbędne jest jednak pełniejsze wykorzystanie tych instrumentów poprzez zwiększenie liczby kontroli laboratoryjnych oraz ich ukierunkowanie na produkty pochodzące z krajów, w których obowiązują odmienne standardy produkcji.

W związku z powyższym wnioskujemy o zwiększenie częstotliwości kontroli prowadzonych przez właściwe inspekcje, w szczególności Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Inspekcję Weterynaryjną, Państwową Inspekcję Sanitarną oraz Krajową Administrację Skarbową. Kontrole powinny obejmować badania na obecność pozostałości środków ochrony roślin, w tym substancji zakazanych w Unii Europejskiej, organizmów zmodyfikowanych genetycznie w przypadkach przewidzianych przepisami, metali ciężkich, mykotoksyn oraz innych substancji mogących wpływać na bezpieczeństwo żywności, a także zgodność produktów z wymaganiami jakości handlowej i prawidłowość ich oznakowania.

Od wielu lat samorząd rolniczy wskazuje na konieczność zapewnienia równych warunków konkurencji pomiędzy producentami z Unii Europejskiej a dostawcami z państw trzecich. Polscy rolnicy zobowiązani są do przestrzegania rygorystycznych wymagań dotyczących stosowania środków ochrony roślin, ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt oraz bezpieczeństwa żywności, co wiąże się z ponoszeniem znacznych kosztów produkcji. Jednocześnie prasa informuje, ze na rynek unijny, w tym polski, trafiają co jakiś czas produkty wytwarzane według standardów mniej restrykcyjnych, co prowadzi do zakłócenia zasad uczciwej konkurencji oraz pogorszenia opłacalności krajowej produkcji rolnej.

Samorząd rolniczy popiera postulaty dotyczące konsekwentnego wdrażania zasady wzajemności wymagań (mirror clauses), zgodnie z którą produkty rolne i spożywcze importowane spoza Unii Europejskiej powinny spełniać wymagania równoważne z tymi, które obowiązują producentów unijnych. Dotyczy to w szczególności stosowania substancji czynnych w ochronie roślin, wymogów środowiskowych, dobrostanu zwierząt, identyfikowalności oraz bezpieczeństwa żywności.

W szczególności należy rozważyć wprowadzenie obowiązkowych programów monitoringu produktów pochodzących z kierunków importu obarczonych podwyższonym ryzykiem stwierdzenia niezgodności, zwiększenie finansowania laboratoriów wykonujących badania urzędowe oraz publikowanie zbiorczych wyników kontroli, co zwiększy transparentność rynku i zaufanie konsumentów.

Mając na uwadze powyższe, samorząd rolniczy przedstawia poniższe postulaty:

• zwiększenie liczby oraz zakresu kontroli żywności i produktów rolnych importowanych do Polski;
• wzmocnienie współpracy pomiędzy organami odpowiedzialnymi za kontrole graniczne i kontrole rynku;
• zapewnienie odpowiednich środków finansowych na rozwój laboratoriów i zwiększenie liczby badań;
• podjęcie działań legislacyjnych na poziomie krajowym i unijnym zmierzających do pełnego wdrożenia zasady wzajemności wymagań wobec produktów importowanych oraz skuteczniejszej ochrony unijnego rynku rolnego.

W ocenie samorządu rolniczego realizacja powyższych postulatów przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego, skuteczniejszej ochrony zdrowia konsumentów oraz zapewnienia uczciwych warunków konkurencji dla polskich producentów rolnych.