Najważniejsze informacje:
- Program „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” (2020–2028) wspiera gminy w poszukiwaniu i rozpoznawaniu podziemnych zasobów geotermalnych.
- W ramach tego programu 41 gmin w całej Polsce skorzysta z dofinansowania na wykonanie próbnych odwiertów.
- Łączna kwota dotacji z NFOŚiGW przeznaczona na prace badawcze w całym kraju wynosi 573 mln zł.
- Wielkopolska realizuje 5 geotermalnych projektów badawczych z dofinansowaniem NFOŚiGW.
- Wśród wielkopolskich gmin poszukujących energii z wnętrza Ziemi jest Września, która pozyskała na ten cel 10,27 mln zł.
- Dzięki wsparciu z rządowego programu samorządy mogą ograniczyć ryzyko finansowe związane z poszukiwaniem zasobów geotermalnych.
- NFOŚiGW zapewnia dofinansowanie na etap prac badawczych, a decyzja o ewentualnej budowie ciepłowni zapada dopiero po potwierdzeniu odpowiedniej wydajności podziemnych wód.
- NFOŚiGW planuje kolejne programy wspierające rozwój istniejących odwiertów i instalacji geotermalnych w tym Fundusz Transformacji Ciepłownictwa, a także finansowany z funduszy norweskich program „Zielona Transformacja – Energia geotermalna” (MF EOG 2021–2028).
Przechodzimy od zapisów umowy do działania. Czas rozpocząć prace badawcze, które pozwolą ocenić teren i określić, w jakim zakresie wody geotermalne we Wrześni mogą zasilać lokalne ciepłownictwo, wspierać rozwój turystyki czy służyć do ogrzewania szklarni. Potencjał geotermii jest szeroki, a o konkretnych możliwościach zdecydują parametry uzyskane właśnie w trakcie badań
- mówiła ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas symbolicznego uruchomienia próbnego odwiertu geotermalnego we Wrześni.
Bezpieczne poszukiwanie czystej energii dla gmin
Wykorzystanie ciepła z wnętrza Ziemi to ogromna szansa na czystsze powietrze i odejście od paliw kopalnych w lokalnych systemach grzewczych. Dotychczas największą barierą dla samorządów były wysokie koszty pierwszych próbnych wierceń oraz ryzyko geologiczne – obawa, że na danej głębokości nie uda się znaleźć wód o odpowiedniej temperaturze.
Odpowiedzią na te wyzwania jest ogólnopolski program „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”, w ramach którego NFOŚiGW bierze na siebie ciężar finansowy pierwszych badań. W całej Polsce podpisano już 41 umów na łączną kwotę 573 mln zł, z czego 5 projektów realizowanych jest w Wielkopolsce. Program przynosi już konkretne rezultaty – zakończono realizację 13 umów, w ramach których rozpoznano warunki geotermalne: aż 11 otworów okazało się pozytywnych, a jedynie 2 negatywne. Dane te stanowią najlepszy dowód na to, że rządowe wsparcie dla gmin przynosi realne efekty, a z wnętrza Ziemi płynie czysta energia, po którą warto sięgać w procesie transformacji polskiego ciepłownictwa.
Czysta energia dla mieszkańców Wrześni
Przykładową inwestycją realizowaną z tego programu są prace we Wrześni. Przeznaczone na nie dofinansowanie z NFOŚiGW wynosi aż 10,27 mln zł (przy całkowitym koszcie przedsięwzięcia wynoszącym 10,37 mln zł netto).
Projekt polega na wykonaniu odwiertu próbnego Września GT-1 o głębokości około 1 460 metrów. Szacuje się, że płynąca z niego woda może mieć temperaturę około 53-54°C. Jeśli wyniki badań potwierdzą odpowiednie parametry i wydajność podziemnych zasobów, woda termalna będzie mogła zostać wykorzystana w lokalnym systemie ciepłowniczym.
Rozpoczęcie prac wiertniczych zaplanowano na III kwartał 2026 r. Natomiast ich zakończenie ma nastąpić w lutym 2027 roku.
Kolejne programy wsparcia
NFOŚiGW przygotowuje uruchomienie instrumentów wspierających rozwój istniejących odwiertów i instalacji geotermalnych. Jednym z nich będzie Fundusz Transformacji Ciepłownictwa, obejmujący finansowanie budowy, rozbudowy i modernizacji ciepłowni geotermalnych oraz wykonywanie i rekonstrukcję otworów geotermalnych.
Z funduszy norweskich finansowany będzie natomiast program „Zielona Transformacja – Energia geotermalna” (MF EOG 2021–2028). Zakres wsparcia obejmie realizację systemów grzewczych opartych na energii geotermalnej, w tym budowę i rozbudowę źródeł ciepła wykorzystujących zasoby geotermalne oraz dostosowanie istniejących odwiertów poszukiwawczych do celów eksploatacyjnych.
