Najważniejsze informacje:
- Fundacja Drzewo i Jutro przekazała Karkonoskiemu Parkowi Narodowemu 29,58 mln zł, co pozwoliło wykupić kompleks Stawów Podgórzyńskich.
- Park Narodowy zwiększy się o 112,98 ha, obejmując jeden z najcenniejszych obszarów Kotliny Jeleniogórskiej.
- To pierwsza w Polsce inicjatywa, w której Fundacja finansuje wykup gruntów po to, by powiększyć obszar parku narodowego.
- Ten model współpracy wyznacza nowy standard włączania prywatnego mecenatu w realną, długofalową ochronę przyrody.
- Stawy Podgórzyńskie to największy historyczny kompleks stawów w Sudetach, kluczowy dla retencji, rozrodu płazów i ochrony przeciwpowodziowej.
Jesteśmy w momencie ogromnych procesów związanych ze zmianami klimatycznymi w tej części Europy. Ich skutkiem są między innymi susze i coraz większa niestabilność pogodowa. Dziś musimy zrobić wszystko, by zatrzymywać wodę w terenie i zwiększać retencję. I właśnie te stawy, Stawy Podgórzyńskie, są ważnym elementem bezpieczeństwa dla gminy, dla Jeleniej Góry i dla całej tej części Dolnego Śląska
– mówił wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała podczas konferencji w Jeleniej Górze dotyczącej włączenia Stawów Podgórzyńskich do Karkonoskiego Parku Narodowego.
Historyczny wykup gruntów dla ochrony natury
Współpraca Karkonoskiego Parku Narodowego z Fundacją Drzewo i Jutro weszła w nowy etap. Po udanych projektach edukacyjnych Fundacja zaproponowała wsparcie w zakresie wykupu cennych przyrodniczo gruntów. Na ten cel Fundacja przekazała darowiznę w kwocie 29,58 mln zł, co umożliwiło zakup kompleksu o łącznej powierzchni 112,98 ha.
Projekt ten jest pierwszym takim działaniem Fundacji w Polsce i ma stać się inspiracją dla innych prywatnych darczyńców, pokazując, że ochrona przyrody i powiększanie parków narodowych mogą być realizowane przy wsparciu sektora prywatnego.
Stawy Podgórzyńskie – unikat na skalę europejską
Wykupiony obszar to nie tylko grunty pod wodą (97,89 ha), ale także lasy, łąki, pastwiska i mokradła. Stawy Podgórzyńskie są:
- miejscem bytowania ok. 180 gatunków ptaków (w tym ok. 100 wodno-błotnych), takich jak bielik, bąk czy błotniak stawowy,
- ważnym obszarem rozrodu płazów oraz istotnym elementem retencji i ochrony przeciwpowodziowej regionu,
- naturalnym połączeniem Karkonoszy z Kotliną Jeleniogórską,
- największym historycznym kompleksem stawów hodowlanych w Sudetach, założonym w XV w. przez cystersów.
Cele i przyszłość obszaru
Włączenie Stawów Podgórzyńskich do Karkonoskiego Parku Narodowego wyznacza nowy etap w zarządzaniu tym wyjątkowym obszarem. Priorytetem staje się trwała ochrona cennych ekosystemów wodno‑błotnych, które wymagają szczególnej troski i świadomego podejścia, aby zapobiec ich dalszej degradacji. Jednocześnie KPN planuje kontynuować tradycyjną, ekstensywną gospodarkę rybacką - praktykę, która od stuleci wspiera lokalną bioróżnorodność i jest integralną częścią historii tego miejsca.
Park chce również wykorzystać potencjał edukacyjny i turystyczny Stawów, m.in. poprzez nadanie nowej funkcji budynkowi dawnej „Aquakultury”, który ma stać się nowoczesnym zapleczem dla odwiedzających oraz przestrzenią do prowadzenia projektów edukacji ekologicznej.
