Dezyderat w sprawie planowanego sposobu ujęcia wsparcia rolnictwa i obszarów wiejskich w Planie Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034

Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. zapoznała się z informacją Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat planowanego sposobu ujęcia rolnictwa i obszarów wiejskich w Planie Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034 oraz z wyjaśnieniami przedstawionymi ustnie podczas posiedzenia.

Z przedstawionych materiałów wynika, że Minister Funduszy i Polityki Regionalnej został ustawowo umocowany do koordynacji prac związanych z przygotowaniem Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR).

W materiale Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej wskazuje się, że zgodnie z informacją przekazaną podczas posiedzenia Rady Ministrów 3 marca 2026 r.: „udział procentowy tych polityk powinien zostać utrzymany na zbliżonym poziomie do tego w perspektywie 2021-2027. W obecnej perspektywie finansowej na lata 2021-2027 wydatki na Wspólną Politykę Rolną wynoszą 31,2 mld euro, co odpowiada za 29,2% całości wydatków WPR i polityki spójności. Zachowanie tej samej proporcji w przyszłej perspektywie oznacza, że na WPR przypadnie ok. 32,8 mld euro (29,2% ze 112,4 mld euro). W kwocie tej powinny znaleźć się zarówno dopłaty bezpośrednie wspierające rolników jak i środki na rozwój obszarów wiejskich – tak jak to ma miejsce w bieżącej perspektywie” oraz, że „Wspólna Polityka Rolna będzie istotnym elementem perspektywy finansowej na lata 2028-2034. Sektor rolny jest bardzo ważnym sektorem polskiej gospodarki, na który zostaną przeznaczone określone kwoty w ramach przyznanej alokacji.”

W materiale przekazanym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazano natomiast, że „Minimalny, zaproponowany przez KE, poziom wkładu środków europejskich przeznaczonych na sfinansowanie części interwencji Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce (24,6 mld euro) jest zdecydowanie niewystarczający. Natomiast zachowanie obecnego podziału środków budżetu unijnego (z perspektywy 2021-2027) oznaczałoby, że na WPR przypadnie ok. 32,8 mld euro (29,2% ze 112,4 mld euro). Uwzględniając powyższe, MRiRW uważa, że wkład ten powinien być zdecydowanie zwiększony do poziomu gwarantującego dalsze wsparcie konkurencyjności, opłacalności i odporności sektora rolnospożywczego w Polsce.” oraz, że „skala potrzeb inwestycyjnych oraz wyzwań rozwojowych na obszarach wiejskich jest olbrzymia – dość powiedzieć, że potrzeby zidentyfikowane w maju 2025 r. przez gminy wiejskie i miejsko-wiejskie (zebrane przez Komisję ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa przy związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej) wynoszą na kolejne lata 209,55 mld zł” i w związku z tym „należy w ramach PPKR wdrożyć mechanizm rural target, przeznaczając (poza ww. środkami na WPR) co najmniej 8,986 mld euro z budżetu środków europejskich PPKR na interwencje i inwestycje wspierające bezpośrednio rozwój obszarów wiejskich (dedykowane środki/ nabory).”

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęła niniejszy dezyderat skierowany do Prezesa Rady Ministrów zawierający następujące postulaty:

1. Utworzenie odrębnego sektorowego krajowego rozdziału Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034 dotyczącego zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego poprzez interwencje Wspólnej Polityki Rolnej z budżetem wynoszącym co najmniej 35 mld EUR wkładu ze środków europejskich, które zostaną przeznaczone przede wszystkim na wsparcie dochodów rolniczych, mechanizmy stabilizacji rynków rolnych, dalszą modernizację i unowocześnianie gospodarstw rolnych oraz wzmacnianie ich odporności na kryzysy i dostosowanie do wymogów środowiskowych, tworzenie krótkich łańcuchów dostaw, odbudowę i utrzymanie produkcji zwierzęcej, rozwój przetwórstwa rolnospożywczego oraz zapewnienie wymiany pokoleń w rolnictwie (wsparcie na przejęcie gospodarstwa przez młodych                     i zakładanie działalności rolniczej). Co pozwoli na zwiększenie obecnego udziału wydatków na WPR o wskaźnik inflacji.
2. Utworzenie odrębnego krajowego rozdziału Planu Partnerstwa Krajowego                                     i Regionalnego na lata 2028-2034, dedykowanego rozwojowi obszarów wiejskich                     z budżetem wynoszącym co najmniej 8,968 mld EUR wkładu ze środków europejskich w ramach mechanizmu rural target, które zostaną ukierunkowane przede wszystkim na systemowe potrzeby infrastrukturalne wsi (w tym m.in. wodno-kanalizacyjne, transport lokalny i ciągi pieszo-rowerowe, kompleksowe projekty odnowy wsi, scalenia gruntów), rozwój przedsiębiorczości i aktywności społecznej, tworzenie miejsc pracy, wzmacnianie odporności społeczności wiejskiej na kryzysy i zmiany demograficzne (w tym m.in. utrzymanie małych szkół, rozwój infrastruktury dual use, podnoszenie jakości kapitału ludzkiego).
3. Wydzielenie w budżecie Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034, dedykowanych środków w kwocie co najmniej 7,1 mld euro na projekty rewitalizacji małych miast do 10 tys. mieszkańców
4. Ustanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedzialnym za zaprogramowanie i organizację wdrażania rozdziału PPKR dotyczącego rozwoju obszarów wiejskich finansowanego ze środków rural target.
5. Przeznaczenie poza środkami wskazanymi w punkcie 1 i 2 środków z tzw. kwoty elastyczności (flexibility amount) na wsparcie rolników z WPR i na działania na rzecz obszarów wiejskich już na etapie składania początkowych PPKR.
6. Uproszczenie w administracji i zmniejszenia biurokracji we wdrażaniu instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w PPKR i ich priorytetyzacja, tak żeby stawka jednolitej płatności obszarowej wyrażona w euro/ ha była na poziomie nie mniejszym niż 120% średniej w UE, wsparcie było skoncentrowane na najważniejszych 4-6 wyzwaniach rozwojowych sektora rolno-spożywczego w Polsce, budżet naborów był dopasowany do potrzeb, czas na złożenie wniosku w naborze wynosił nie mniej niż 30 dni, czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków był nie dłuższy niż 2 miesiące, informacja o naborach planowanych w danym kwartale roku i zasadach tych naborów była ogłaszana do 1 dnia miesiąca poprzedzającego dany kwartał, a wsparcie trafiało do rzeczywistych rolników.
7. Zaprogramowanie w ramach rozdziałów regionalnych Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034 dedykowanych inwestycji i instrumentów dla terenów wiejskich ze szczególnymi utrudnieniami w tym obszarów górskich i podgórskich oraz obszarów zagrożonych suszą i powodzią lub podtopieniami.
8. Wyodrębnienie rozdziału PPKR, w którym znajdą się inwestycje dla terenów przygranicznych, będącego kontynuacją obecnego programu FE dla Polski Wschodniej.